Ecomuseum HIJM

Herbestemmingsplan steenovens projectgroep HIJM is van de baan

Facebookgroep HIJM Nieuws.

Wetenswaardigheden en actualiteit van stroomgebied Hollandsche IJssel litoraal

Het avontuur om het rijksmonument een herbestemming te geven als Hollandsche IJssel Meetingpoint met ecomuseum, horecavoorzieningen en zalenverhuur begon in januari 2016.

We besloten destijds als vrijwillige professionals het plan door te zetten als we binnen een half jaar inzicht zouden hebben over de bouwtechnische mogelijkheden c.q. de kosten, waarna we een half jaar zouden uittrekken om te zoeken naar investeerders, waarbij horeca en zaalverhuur, in combinatie met revenuen uit experienceruimtes en dagbesteding voor mensen met afstand tot de arbeidsmarkt voor financiële dekking moesten zorgen. De bouw behelsde twee verdiepingen boven de ovens 2, 3 en 4 die uitzicht moesten bieden over de IJssel.

We hebben heel veel werk verricht, alom lof gekregen, maar het proces duurde door alle ambtelijke molens velen malen langer dan voorzien. Op verzoek van de vorige wethouder hebben we half 2016 de termijn van een half jaar verlengd. Maar nu, na drie jaar, weten we nog steeds niet wat er kan, wat de financiële consequenties zijn van ontbrekende nutsvoorzieningen en wat voor defintief schetsplan we door de enorme reeks van (semi-)overheidsinstanties, die er een plasje over moeten doen, goedgekeurd kunnen krijgen. We krijgen zo niet boven tafel over welke investeringen we praten.

Voor alle vrijwillige ondernemers en andere betrokkenen duurt het inmiddels veel te lang en de geest is daardoor uit de fles. De meesten van ons zetten zetten zich liever in voor maatschappelijke projecten die wel binnen afzienbare tijd te realiseren zijn.

De stichting Steenovens Klein Hitland, die ons van harte steunde en met activiteiten de steenovens in de belangstellling hielden, kan nu weer een eigen plan trekken.

Uitgekleed plan

We laten het niet zomaar uit onze handen vallen en zijn daarom met de de stichting en de gemeente in overleg om te zien of er binnen afzienbare tijd draagvlak kan komen voor een uitgekleed plan, waarbij bestaande nutsvoorzieningen kunnen worden gebruikt en dat zonder ingrijpende omgevingsvergunningen kan worden uitgevoerd. De linkerturfschuur zou daarbij (op kosten van de gemeente) moeten worden ingericht als bezoekerscentrum met toilet- en horecavoorzieningen. De ovens worden in dit plan een openlucht eco-museum met aandacht voor natuur, cultuurhistorie, de ijsselsteinindustrie, kinderarbeid, waarin tevens ondermeer kunstexposities en podiumkunsten kunnen plaatsvinden. Het stichtingbestuur is blij met dit alternatief.

Dit idee is ook overgenomen door wethouder Verbeek. Hij heeft tijdens de cultuurbijeenkomst 12 maart (2019) in Swanla aangegeven dit te willen integreren in de nieuwe cultuurbeleidsvisie. Die moet voor de zomervakantie 2019 zijn vastgesteld, zodat het in de gemeentebegroting kan worden ingepast die in november aan de raad wordt voorgelegd.

Wij wachten af.

Cultuurhistorisch belang

De steenovens symboliseren de baksteenindustrie die niet alleen meer dan een half millennium bepalend was voor het aanzicht en de huidige vorm van de Hollandsche IJssel, maar ook voor de economie en het maatschappelijk leven in de IJsselregio.

 

Buurtschappen langs de IJssel

De infrastructuur met buurtschappen langs de IJssel hebben we eraan overgehouden.

 

Alles gebouwd van ijsselsteen

Niet alleen monumenten, zoals molens, kerken, villa's en boerderij werden van ijsselsteentjes gebouwd, maar ook industriële schoorstenen, kademuren, vestingwerken, stadspleinen en straatwegen van Groningen tot Zeeland.

 

Ballast voor de tropen

De gele ijsselstenen kwamen als ballast terecht in tropische oorden die nog steeds de handelsroutes van de Nederlanders markeren omdat ze gebruikt werden voor gebouwen, schoorstenen, waterputten e.d.

 

Toonaangevend

Deze industrie aan de IJssel was toonaangevend in de Lage Landen tot in de 19e eeuw het grotere waalsteenformaat in zwang kwam en goedkopere bouwmaterialen op de markt kwamen.

 



Initiatiefnemer Rob Stolk schreef een boek over de ontwikkeling van de baksteenindustrie langs de Hollandsche IJssel

De Olifant & de Dames Bloot is verkrijgbaar via de boekhandel of hier.